💎 Kristall maydon nazariyasi

d-orbital ajralishi • Δo • Spektrokimyoviy qator • KMBE • Spin • Rang

📋 Bu bo'limda nimalarni o'rganasiz?

Kristall maydon nazariyasi (KMN) — kompleks birikmalarning rangi, magnit xossalari va geometriyasini tushuntirib beradigan eng muhim nazariya. VB va MO nazariyalaridan farqli, KMN elektrostatik yondashuvga asoslangan.

6 ta bo'lim3D modelHisoblashlarTo'liq jadval

📐

d-orbital ajralishi

3D model

Oktaedrik, tetraedrik va tekis kvadrat maydonlarda 5 ta d-orbitalning energetik ajralishi. t₂g va eg.

📊

Δo — ajralish energiyasi

Asosiy

Δo qiymatiga ta'sir qiluvchi omillar: metall zaryadi, davri, ligand kuchi. Δtet = (4/9)Δokt.

🧪

Spektrokimyoviy qator

To'liq jadval

Ligandlarning maydon kuchi bo'yicha to'liq joylashuvi. I⁻ dan CO gacha. π-donor va π-akseptor ta'siri.

🔢

KMBE hisoblash

Hisoblash

Kristall maydon barqarorlashish energiyasi. d¹−d¹⁰ konfiguratsiyalar uchun hisoblash usullari.

🧲

Yuqori va quyi spin

Muhim

Δo vs P — juftlashish energiyasi. Qachon qaysi spin bo'lishi. Magnit xossalar bilan bog'liqligi.

🎨

Rang va spektrlar

UB-Vis

d-d o'tishlar. Tanlash qoidalari: Laporta, spin, juftlik. Komplekslarning rangi sababi.

📚 Manba: A.M. Nasimov, X.Sh. Tashpulatov — Noorganik kimyoning tanlangan boblari (5.6-bo'lim)