🔢 KMBE hisoblash
Kristall maydon barqarorlashish energiyasi • d¹−d¹⁰ uchun hisoblash
📋 KMBE haqida
KMBE (Kristall maydon barqarorlashish energiyasi) — elektronlarning t₂g va eg orbitallarga joylashishi natijasida qo'shimcha barqarorlik energiyasi. KMBE qancha manfiy (katta absolyut qiymat) bo'lsa, kompleks shuncha barqaror. KMBE — bu oktaedrik kompleks hosil bo'lishining asosiy harakatlantiruvchi kuchi.
KMBE = Σ(e⁻ t₂g da) × (−0.4Δo) + Σ(e⁻ eg da) × (+0.6Δo)
📊 d¹−d¹⁰ oktaedrik komplekslar uchun KMBE (yuqori spin)
| dⁿ | t₂g | eg | KMBE hisoblash | KMBE (Δo) | Misol |
|---|---|---|---|---|---|
| d¹ | ↑ | — | 1×(−0.4) | −0.4 | Ti³⁺ |
| d² | ↑ ↑ | — | 2×(−0.4) | −0.8 | V³⁺ |
| d³ | ↑ ↑ ↑ | — | 3×(−0.4) | −1.2 | Cr³⁺ |
| d⁴ (YS) | ↑ ↑ ↑ | ↑ | 3×(−0.4)+1×(+0.6) | −0.6 | Cr²⁺ |
| d⁵ (YS) | ↑ ↑ ↑ | ↑ ↑ | 3×(−0.4)+2×(+0.6) | 0 | Fe³⁺, Mn²⁺ |
| d⁶ (YS) | ↑↓ ↑ ↑ | ↑ ↑ | 4×(−0.4)+2×(+0.6) | −0.4 | Fe²⁺ (H₂O) |
| d⁷ (YS) | ↑↓ ↑↓ ↑ | ↑ ↑ | 5×(−0.4)+2×(+0.6) | −0.8 | Co²⁺ |
| d⁸ | ↑↓ ↑↓ ↑↓ | ↑ ↑ | 6×(−0.4)+2×(+0.6) | −1.2 | Ni²⁺ |
| d⁹ | ↑↓ ↑↓ ↑↓ | ↑↓ ↑ | 6×(−0.4)+3×(+0.6) | −0.6 | Cu²⁺ |
| d¹⁰ | ↑↓ ↑↓ ↑↓ | ↑↓ ↑↓ | 6×(−0.4)+4×(+0.6) | 0 | Zn²⁺ |
🧪 Misol: [V(H₂O)₆]³⁺ — KMBE hisoblash
V³⁺ elektron konfiguratsiyasi:d²
Oktaedrik maydonda joylashishi:t₂g² eg⁰
KMBE = 2 × (−0.4Δo) + 0 × (+0.6Δo)= −0.8Δo
Xulosa:KMBE manfiy → kompleks barqaror
⚠️ KMBE = 0 bo'lgan konfiguratsiyalar
d⁵ (yuqori spin)
t₂g³ eg²
KMBE = 0
Barqarorlik yo'q
Fe³⁺, Mn²⁺
d¹⁰
t₂g⁶ eg⁴
KMBE = 0
To'liq to'lgan
Zn²⁺, Cd²⁺, Hg²⁺
d⁰
t₂g⁰ eg⁰
KMBE = 0
Elektron yo'q
Sc³⁺, Ti⁴⁺
✅ Asosiy xulosalar
- KMBE = Σ(t₂g e⁻)×(−0.4Δo) + Σ(eg e⁻)×(+0.6Δo)
- Eng katta KMBE: d³ va d⁸ (−1.2Δo)
- KMBE = 0: d⁰, d⁵ (YS), d¹⁰
- KMBE qancha manfiy bo'lsa — kompleks shuncha barqaror