🔗 Kimyoviy bog'lanish (VB + MO)
Valent bog'lanish va molekulyar orbitallar nazariyalari • 6 ta bo'lim
📋 Bu bo'limda nimalarni o'rganasiz?
Kimyoviy bog'lanish nazariyalari — kompleks birikmalarning tuzilishini tushunish uchun asos. VB nazariyasi gibridlanish va geometriyani, MO nazariyasi esa elektron tuzilish va bog'lanish energiyasini tushuntiradi.
Valent bog'lanish (VB) nazariyasi
AsosiyGibridlanish: sp, sp², sp³, dsp², d²sp³, sp³d². Kompleks geometriyasini bashorat qilish.
Molekulyar orbitallar (MO) nazariyasi
MuhimAtom orbitallarining chiziqli kombinatsiyasi. σ va π bog'lovchi va bo'shashtiruvchi MO lar.
σ-donor va π-akseptor ligandlar
ChuqurCO, CN⁻, PR₃ — kuchli maydonli ligandlar. Sinergik bog'lanish mexanizmi. π-orbitallar roli.
Gibridlanish va geometriya
Jadvalsp → chiziqli, sp³ → tetraedrik, dsp² → tekis kvadrat, d²sp³ → oktaedrik. Misollar bilan.
MO diagrammasi — oktaedrik kompleks
3D model6 ta ligand + metall orbitallari. Bog'lovchi, bo'shashtiruvchi, bog'lamaydigan MO lar. 3D model.
18 elektron qoidasi
QoidaMetall karbonillari va metallosenlar barqarorligi. [Ni(CO)₄], [Fe(CO)₅], ferrosen misolida.
📚 Manba: Molekulalar tuzilishi va kimyoviy bog'lanish — III bob. Kimyoviy bog'lanish