🔬 Atom tuzilishi va d-orbitallar
Kompleks birikmalarning elektron asoslari • 6 ta bo'lim
📋 Bu bo'limda nimalarni o'rganasiz?
Atom tuzilishi va d-orbitallar — kompleks birikmalar kimyosining fundamental asosi. d-orbitallarning shakli, energiyasi va elektron konfiguratsiyalari komplekslarning barcha xossalarini belgilaydi.
Atom tuzilishi modellari
TarixiyTomson, Rezerford, Bor modellari. Kvant-mexanik modelga o'tish. Har bir modelning yutug'i va kamchiliklari.
Kvant sonlar
AsosiyBosh (n), orbital (l), magnit (mₗ), spin (mₛ) kvant sonlari. Har birining fizik ma'nosi va qabul qiladigan qiymatlari.
d-orbitallarning shakli
3D model5 ta d-orbital (dxy, dxz, dyz, dz², dx²−y²) — shakli, fazoviy yo'nalishi va 3D modeli.
d-orbitallarning energiyasi
MuhimErkin ionda degenerat holat. Oktaedrik, tetraedrik va tekis kvadrat maydonlarda energetik ajralish.
d-elektron konfiguratsiyalar
Konfiguratsiyad¹ dan d¹⁰ gacha. Xund qoidasi. Yuqori spin va quyi spinli holatlar. Pauli prinsipi.
Kompleks hosil qiluvchi metallar
Davriy jadval3d, 4d, 5d elementlari. Qaysilari kompleks hosil qiladi? Ion radiusi, zaryad va elektron konfiguratsiya ta'siri.
📚 Manba: Molekulalar tuzilishi va kimyoviy bog'lanish — II bob. Atom tuzilishi