🎨 Elektron spektrlari va rang
Term belgilar • Tanlash qoidalari • Orgel/Tanabe-Sugano diagrammalari • Rang nazariyasi
📋 Bu bo'limda nimalarni o'rganasiz?
Elektron spektrlari — kompleks birikmalarning elektron tuzilishini o'rganishning eng kuchli eksperimental usulidir. Bu bo'limda siz erkin ion term belgilaridan boshlab,Tanabe-Sugano diagrammalarigacha bo'lgan to'liq nazariy asosni, shuningdek komplekslarning ranglarini tushuntirish va eksperimental spektrlarni tahlil qilishni o'rganasiz.
Term belgilar
AsosiyErkin ion termlari. Russell-Saunders bog'lanishi. ²S+¹L holatlar. d¹-d⁹ konfiguratsiyalar uchun asosiy termlar. Mikroholatlar soni va Hund qoidalari.
Tanlash qoidalari
MuhimLaport qoidasi (g→g taqiqlangan). Spin qoidasi (ΔS=0). Simmetriya qoidalari. Vibronik bog'lanish mexanizmi. Qoidalarning yengilish holatlari.
Orgel diagrammalari
Diagrammad¹, d⁴, d⁶, d⁹ konfiguratsiyalar uchun. Oktaedrik va tetraedrik maydonlarda. Orgel diagramma tuzilishi va d-d o'tish energiyalari.
Tanabe-Sugano diagrammalari
Chuqurd²-d⁸ konfiguratsiyalar uchun to'liq diagrammalar. Δo/B parametr. Yuqori/quyi spin o'tishlari. Diagrammani o'qish va tahlil qilish.
Komplekslarning rangi
AmaliyRang nazariyasi asoslari. Yutilish va qaytarish spektrlari. Rang g'ildiragi. d-d, MLCT va LMCT zaryad ko'chishi o'tishlari. Misollar galereyasi.
Spektrlarni tahlil qilish
HisoblashEksperimental UB-Vis spektrlarni tahlil. Δo ni hisoblash usullari. Racah parametrlari B va C. Nefelauksetrik effekt va β koeffitsiyent.
📚 Manba: A.M. Nasimov, X.Sh. Tashpulatov — Noorganik kimyoning tanlangan boblari (VII bob) | B.N. Figgis, M.A. Hitchman — Ligand Field Theory and Its Applications